حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ حَدِيثِ، عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ مَا قَالُوا، فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنَ الْحَدِيثِ، وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا، وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ الَّذِي حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ، قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا، فَخَرَجَ سَهْمِي، فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ مَا نَزَلَ الْحِجَابُ، فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ، وَدَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ، فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ، فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ، فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي، فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدِ انْقَطَعَ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي وَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي، فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي، فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ رَكِبْتُ، وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ، وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُثْقِلْهُنَّ اللَّحْمُ، إِنَّمَا تَأْكُلُ الْعُلْقَةَ مِنَ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرِ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ، وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ، فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا، فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ، فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ، وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلاَ مُجِيبٌ، فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَىَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ، وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ، فَأَدْلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي، فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ، فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي، وَكَانَ يَرَانِي قَبْلَ الْحِجَابِ، فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي، وَاللَّهِ مَا كَلَّمَنِي كَلِمَةً وَلاَ سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ، حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ، بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ، فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ، وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الإِفْكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ ابْنَ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ، فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا، وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الإِفْكِ، لاَ أَشْعُرُ بِشَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ، وَهْوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لاَ أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اللَّطَفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي، إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ " كَيْفَ تِيكُمْ ". ثُمَّ يَنْصَرِفُ، فَذَاكَ الَّذِي يَرِيبُنِي، وَلاَ أَشْعُرُ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَ مَا نَقَهْتُ، فَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ، وَهْوَ مُتَبَرَّزُنَا، وَكُنَّا لاَ نَخْرُجُ إِلاَّ لَيْلاً إِلَى لَيْلٍ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا، وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الأُوَلِ فِي التَّبَرُّزِ قِبَلَ الْغَائِطِ، فَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ، وَهْىَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ، وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ، وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ، فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي، قَدْ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا، فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ. فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلاً شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَىْ هَنْتَاهُ، أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ قُلْتُ وَمَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي، فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَعْنِي سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ " كَيْفَ تِيكُمْ ". فَقُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَىَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا، قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتُ أَبَوَىَّ فَقُلْتُ لأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ، مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ، هَوِّنِي عَلَيْكَ فَوَاللَّهِ، لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلاَّ كَثَّرْنَ عَلَيْهَا. قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ، وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى أَصْبَحْتُ أَبْكِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ، يَسْتَأْمِرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ، وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ مِنَ الْوُدِّ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَهْلَكَ، وَمَا نَعْلَمُ إِلاَّ خَيْرًا، وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَإِنْ تَسْأَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ، قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِيرَةَ فَقَالَ " أَىْ بَرِيرَةُ، هَلْ رَأَيْتِ عَلَيْهَا مِنْ شَىْءٍ يَرِيبُكِ ". قَالَتْ بَرِيرَةُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ، تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا، فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَعْذَرَ يَوْمَئِذٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ ابْنِ سَلُولَ، قَالَتْ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ عَلَى الْمِنْبَرِ " يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ، قَدْ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي، فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا، وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلاً، مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ مَعِي ". فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الأَنْصَارِيُّ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ، إِنْ كَانَ مِنَ الأَوْسِ، ضَرَبْتُ عُنُقَهُ، وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنَ الْخَزْرَجِ، أَمَرْتَنَا، فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ، قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهْوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ، وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلاً صَالِحًا، وَلَكِنِ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ، لَعَمْرُ اللَّهِ لاَ تَقْتُلُهُ، وَلاَ تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ، فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهْوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدٍ، فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ، لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ، فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنِ الْمُنَافِقِينَ، فَتَثَاوَرَ الْحَيَّانِ الأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ، قَالَتْ فَمَكُثْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، قَالَتْ فَأَصْبَحَ أَبَوَاىَ عِنْدِي ـ وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَلاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ ـ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي، قَالَتْ فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي، فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَىَّ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَأَذِنْتُ لَهَا، فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي، قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ مَا قِيلَ قَبْلَهَا، وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا، لاَ يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي، قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ، فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا، فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ، وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ، فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ إِلَى اللَّهِ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ". قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقَالَتَهُ، قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِنْهُ قَطْرَةً، فَقُلْتُ لأَبِي أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا قَالَ. قَالَ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لأُمِّي أَجِيبِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَتْ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ فَقُلْتُ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ لاَ أَقْرَأُ كَثِيرًا مِنَ الْقُرْآنِ، إِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَقَدْ سَمِعْتُمْ هَذَا الْحَدِيثَ حَتَّى اسْتَقَرَّ فِي أَنْفُسِكُمْ، وَصَدَّقْتُمْ بِهِ فَلَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي بَرِيئَةٌ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ لاَ تُصَدِّقُونِي بِذَلِكَ، وَلَئِنِ اعْتَرَفْتُ لَكُمْ بِأَمْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي مِنْهُ بَرِيئَةٌ لَتُصَدِّقُنِّي، وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لَكُمْ مَثَلاً إِلاَّ قَوْلَ أَبِي يُوسُفَ قَالَ {فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ} قَالَتْ ثُمَّ تَحَوَّلْتُ فَاضْطَجَعْتُ عَلَى فِرَاشِي، قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ، وَأَنَّ اللَّهَ مُبَرِّئِي بِبَرَاءَتِي، وَلَكِنْ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ أَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ مُنْزِلٌ فِي شَأْنِي وَحْيًا يُتْلَى، وَلَشَأْنِي فِي نَفْسِي كَانَ أَحْقَرَ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ اللَّهُ فِيَّ بِأَمْرٍ يُتْلَى، وَلَكِنْ كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّوْمِ رُؤْيَا يُبَرِّئُنِي اللَّهُ بِهَا، قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا رَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ خَرَجَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ حَتَّى أُنْزِلَ عَلَيْهِ، فَأَخَذَهُ مَا كَانَ يَأْخُذُهُ مِنَ الْبُرَحَاءِ حَتَّى إِنَّهُ لَيَتَحَدَّرُ مِنْهُ مِثْلُ الْجُمَانِ مِنَ الْعَرَقِ، وَهْوَ فِي يَوْمٍ شَاتٍ مِنْ ثِقَلِ الْقَوْلِ الَّذِي يُنْزَلُ عَلَيْهِ، قَالَتْ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُرِّيَ عَنْهُ وَهْوَ يَضْحَكُ، فَكَانَتْ أَوَّلُ كَلِمَةٍ تَكَلَّمَ بِهَا " يَا عَائِشَةُ، أَمَّا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَقَدْ بَرَّأَكِ ". فَقَالَتْ أُمِّي قُومِي إِلَيْهِ. قَالَتْ فَقُلْتُ وَاللَّهِ، لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ، وَلاَ أَحْمَدُ إِلاَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ. وَأَنْزَلَ اللَّهُ {إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ لاَ تَحْسِبُوهُ} الْعَشْرَ الآيَاتِ كُلَّهَا، فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ هَذَا فِي بَرَاءَتِي قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحِ بْنِ أُثَاثَةَ لِقَرَابَتِهِ مِنْهُ، وَفَقْرِهِ وَاللَّهِ لاَ أُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحٍ شَيْئًا أَبَدًا بَعْدَ الَّذِي قَالَ لِعَائِشَةَ مَا قَالَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَلاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلاَ تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ} قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى، وَاللَّهِ إِنِّي أُحِبُّ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لِي، فَرَجَعَ إِلَى مِسْطَحٍ النَّفَقَةَ الَّتِي كَانَ يُنْفِقُ عَلَيْهِ، وَقَالَ وَاللَّهِ لاَ أَنْزِعُهَا مِنْهُ أَبَدًا. قَالَتْ عَائِشَةُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُ زَيْنَبَ ابْنَةَ جَحْشٍ عَنْ أَمْرِي، فَقَالَ " يَا زَيْنَبُ مَاذَا عَلِمْتِ أَوْ رَأَيْتِ ". فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَحْمِي سَمْعِي وَبَصَرِي، مَا عَلِمْتُ إِلاَّ خَيْرًا. قَالَتْ وَهْىَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي مِنْ أَزْوَاجِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِالْوَرَعِ، وَطَفِقَتْ أُخْتُهَا حَمْنَةُ تُحَارِبُ لَهَا فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ مِنْ أَصْحَابِ الإِفْكِ.
Aişe şöyle dedi: (Peygamberimizin hanımı) Rasulullah (s.a.v.) bir yolculuğa çıkmak istediğinde, hanımları arasında kura çeker ve kura kimin üzerine düşerse onu da yanına alırdı. Bir defasında Gazve yapmak istediğinde kura çekti ve kura bana çıktı. Ben de Allah'ın (kadınların) örtünmesiyle ilgili emri nazil olduktan sonra Allah'ın Elçisi ile birlikte yola çıktım ve böylece devemle (deve üzerinde) taşındım ve hala onun içindeyken indim. Yolculuğumuza devam ettik ve Rasulullah gazvesini bitirip geri döndüğünde ve Medine'ye yaklaştığımızda, Allah Resulü (ﷺ) gece yola çıkmamızı emretti. Orduya eve dönüş yolculuğuna devam etme emri verildiğinde ayağa kalktım ve orduyu (kampı) arkamda bırakıncaya kadar yürüdüm. Doğanın çağrısına cevap verdiğimde, havdama doğru gittim, ama işte! Cez Azfar'dan (bir nevi siyah boncuk) yapılmış bir kolyem kırılmıştı, onu aradım ve arayışım beni alıkoydu. Beni taşıyan bir grup insan, benim de içinde olduğumu düşünerek gelip, üzerinde bulunduğum devemin sırtına vahdamı taşıdılar. O zamanlar kadınlar hafifti ve az yedikleri için etli değillerdi, bu yüzden o insanlar havdayı kaldırırken hafifliğini hissetmiyorlardı ve ben henüz genç bir kadındım. Deveyi uzaklaştırıp yola devam ettiler. Daha sonra ordu gittikten sonra kolyemi buldum. Kamplarına geldim ama kimseyi bulamayınca beni özleyeceklerini ve aramaya geri döneceklerini düşünerek kaldığım yere gittim. Yerimde otururken uykum geldi ve uyudum. Safvan bin El-Mu'attil Es-Sulami Adh-Zhakw-ani ordunun arkasındaydı. Gecenin son saatlerinde yola çıkmış ve sabah benim görev yerime vardığında uyuyan bir insan silueti görmüştü. Yanıma geldi ve beni görünce tanıdı, çünkü örtünmeden önce beni görürdü. Beni tanıyınca söylediği: "İnne li'l-lahi ve inna ileihi raciun" demesi üzerine kalktım. Yüzümü elbisemle örttüm ve Allah'a yemin ederim ki, bana "İnna li'l-lahi ve inna ileihi raciun" dışında tek bir kelime söylemedi, ta ki dişi devesini diz çöktürdü, bunun üzerine ön ayakları üzerine bastı ve ben de ona bindim. Sonra Safvan beni taşıyan dişi deveyi sürükleyerek yola çıktı, ta ki sıcak öğle vaktinde dinlenen orduyla karşılaştığımızda. Sonra kim helak edilmek istendiyse helak oldu ve ifk'in (sahte beyan) lideri Abdullah bin Ubeyy bin Salul'du. Bundan sonra Medine'ye vardık ve ben bir ay boyunca ifk ehlinin uydurma sözlerini halk yayarken hastalandım ve benim bundan haberim yoktu. Fakat hastayken şüphemi uyandıran şey, hastalandığımda gördüğüm nezaketi artık Resûlullah'tan (ﷺ) göremiyor olmamdı. Allah Resulü (ﷺ) yanıma girer, selam verir ve "Bu nasıl (hanım)?" diye eklerdi. ve sonra yola çıkın. Bu bende şüphe uyandırdı ama hastalığım iyileşene kadar yayılan kötülüğün farkında değildim. Doğanın çağrısına cevap vermek için Um Mistah'la birlikte tuvalet ihtiyacımızı giderdiğimiz Al-Manasi'ye doğru yola çıktık ve bu amaçla gece dışında dışarı çıkmazdık, o da evlerimizin yakınında tuvaletlerimiz olmadan önceydi. Bizim bu alışkanlığımız, eski Arapların (çöllerde veya çadırlarda) bağırsakların boşaltılmasıyla ilgili alışkanlığına benziyordu, çünkü biz evlerde tuvalet bulundurmayı zahmetli ve zararlı buluyorduk. Böylece Ebu Ruhm bin Abd Menaf'ın kızı Um Mistah ile çıktım, annesi Ebu Bekir es-Sıddık'ın halası Sahr bin Amir'in kızıydı ve oğlu Mistah bin Uthata idi. İlişkimiz bitince Um Mistah ve ben evime doğru döndük. Um Mistah cübbesine takıldı ve bunun üzerine şöyle dedi: "Mistah mahvolsun!" Ben de ona şöyle dedim: "Ne kadar kötü bir söz söyledin! Bedir savaşına katılmış bir adama sövüyor musun?" Şöyle dedi: "Ey oradakiler! Dediğini duymadın mı?" dedim. "Peki o ne dedi?" Sonra bana İfk ehlinin, hastalığımı daha da artıran sözlerini anlattı. Eve döndüğümde Resûlullah (s.a.v.) yanıma geldi ve selam verdikten sonra şöyle dedi: "Nasıl yani (hanım)?" Ben de "Annem ve babamın yanına gitmeme izin verir misiniz?" dedim. Allah Resulü (ﷺ) bana izin verdi, ben de anne ve babamın yanına gittim ve anneme şöyle sordum: "Ey annem! İnsanlar ne konuşuyor?" Annem, "Ey kızım! Rahat ol, çünkü Allah'a yemin ederim ki, başka hanımları da olan kocasının sevdiği, o hanımların kendisine kusur bulmadığı hiçbir güzel kadın yoktur." "Sübhanallah! İnsanlar gerçekten bundan bahsetti mi?" dedim. O gece bütün gece sabaha kadar ağlamaya devam ettim. Gözyaşlarım dinmedi, uyuyamadım ve ben hala ağlarken, Allah Resulü (s.a.v.), vahyin gelmesi gecikince, karısını boşama konusunda onlara danışmak için Ali bin Ebu Talib ve Üsame bin Zeyd'i çağırdı. Usame bin Zeyd, hanımının masumiyeti ve ona olan sevgisi hakkında bildiklerini Allah Resulü'ne (ﷺ) anlattı. "Ey Allah'ın Resulü! O senin eşindir ve biz onun hakkında hayırdan başka bir şey bilmiyoruz" dedi. Fakat Ali bin Ebu Talib şöyle dedi: "Ey Allah'ın Resulü! Allah sana bir kısıtlama getirmez; ondan başka kadınlar da çoktur. Ama cariyesine sorarsan, o sana doğruyu söyler." Aişe şunu ekledi: Bunun üzerine Allah'ın Resulü (ﷺ) Berira'yı çağırdı ve şöyle dedi: "Ey Berire! Hiç şüpheni uyandıracak bir şey gördün mü? (Aişe'ye gelince). Barira şöyle dedi: "Seni hakla gönderen Allah'a yemin ederim ki, Aişe hakkında onu suçlayabileceğim bir şey görmedim; onun, bazen uyuyan ve ailesinin hamurunu korumasız bırakan ve evcil keçilerin gelip yemesi için olgunlaşmamış bir kız olması dışında." Bunun üzerine Resûlullah (s.a.v.) ayağa kalktı ve halka hitaben, Abdullah bin Ubeyy bin Selul'dan intikam alacak birini istedi. O sırada Allah Resulü minberde şöyle buyurdu: "Ey Müslümanlar! Aileme iftira atarak beni üzen bir adama karşı bana kim yardım edecek? Allah'a yemin ederim ki, ailem hakkında hayırdan başka bir şey bilmiyorum ve insanlar, hakkında hayırdan başka bir şey bilmediğim ve ailemi benimle birlikte ziyaret etmeden asla ziyaret etmeyen bir adamı suçladılar." Sa'd bin Mu'az El-Ensari ayağa kalktı ve şöyle dedi: "Ey Allah'ın Resulü! Vallahi seni ondan kurtaracağım. Eğer o, (Beni) el-Evs kabilesinden ise, o zaman onun kafasını keserim; Eğer o, Hazrec kardeşlerimizden ise, sen bize emrini ver, biz de ona itaat edelim." Bunun üzerine Sa'd bin Ubade ayağa kalktı ve Hazrec kabilesinin reisiydi. Bu olaydan önce kendisi salih bir adamdı, fakat kabilesine duyduğu şevk onu tahrik etmişti. Sa'd (bin Mu'az)'a şöyle dedi: "Ebedi Allah'a yemin olsun ki yalan söyledin! Onu öldürmeyeceksin ve asla öldüremeyeceksin!" Bunun üzerine Sa'd'ın (bin Mu'az) amcası Usayd bin Hudayr ayağa kalktı ve Sa'd bin Ubade'ye şöyle dedi: "Sen yalancısın! Ebedi Allah'a yemin ederim ki, onu mutlaka öldüreceğiz; Sen de münafıkları savunan bir münafıksın!" Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) minberde dururken Evs ve Hazrec kabileleri birbirleriyle savaşacak noktaya gelinceye kadar heyecanlandılar. Allah Resulü (a.s.) onları susturmaya devam etti ve onlar sustu, bunun üzerine o da sustu. O gün ben o kadar çok ağlamaya devam ettim ki ne gözyaşlarım durdu, ne de uyuyabildim. Sabahleyin annemle babam yanımdaydı. Ben de iki gece ve bir gün boyunca hiç uyumadan ağlamıştım, onlar benim yanımda iken, ben ağlarken, Ensârî bir kadın beni görmek için izin istedi, o da benimle birlikte ağlamaya başladı. Benim durumumla ilgili İlahî Vahiy: Rasûlullah (s.a.v.) oturduktan sonra teşehhüdü okudu ve sonra şöyle dedi: "Sonra ey Aişe! Senin hakkında bana falanca bilgi verildi; Eğer suçsuzsanız, Allah sizin suçsuzluğunuzu açığa vuracaktır ve eğer bir günah işlediyseniz, o zaman Allah'tan af dileyin ve O'na tövbe edin, çünkü bir kul günahını itiraf edip sonra Allah'a tövbe ederse, Allah da onun tövbesini kabul eder." Allah'ın Elçisi konuşmasını bitirince gözyaşlarım tamamen kesildi, artık gözyaşlarının bir damlasını bile hissetmedim. Sonra babama dedim ki: "Resûlullah (s.a.v)'e benim adıma cevap ver." dedi." O, "Vallahi, Allah'ın Resulü'ne ne diyeceğimi bilmiyorum" dedi. Sonra anneme, "Allah'ın Elçisi'ne cevap ver" dedim. "Allah'ın Resulü'ne ne diyeceğimi bilemiyorum." dedi. Henüz genç bir kız olduğum ve Kur'an bilgim az olduğu halde şöyle dedim: "Vallahi, biliyorum ki bu hikayeyi o kadar çok duydunuz ki, aklınıza yerleşti ve buna inandınız. Şimdi size suçsuz olduğumu ve Allah'ın da suçsuz olduğumu bildiğini söylesem bana inanmazsınız; Eğer bir şeyi itiraf edersem ve Allah benim bu konuda suçsuz olduğumu bilirse, bana inanırsınız. Allah'a yemin ederim ki, sizin için Yusuf'un babasının örneği dışında bir örnek bulamıyorum: "Öyleyse (benim için) iddia ettiğiniz şeye en uygun olan sabırdır ve yardım istenecek olan yalnızca Allah'tır. Sonra yüz çevirdim ve yatağıma uzandım. O anda masum olduğumu ve Allah'ın suçsuzluğumu ortaya çıkaracağını biliyordum. Ama Allah'a yemin ederim ki, kendimi çok değersiz gördüğümden, Allah'ın benim işime dair (ebediyen okunacak) İlahî Vahiy indireceğini hiç düşünmemiştim. Allah'ın, okunacak bir şeyle anlatılmasını umuyordum: Ama Allah'ın Resulü'nün (ﷺ), Allah'ın benim suçsuzluğumu ispatlayacağı bir rüya görmesini umuyordum. Allah'a yemin ederim ki, Allah'ın Resulü (ﷺ), Allah'ın Resulü'ne (ﷺ) vahiy geldiğinde koltuğundan kalkmamıştı ve kimse evden ayrılmamıştı. Soğuk bir kış günü olmasına rağmen, teri inci gibi akıyordu ve bu, Rasûlullah (s.a.v.)'in bu hali geçince ve rahatladığında söylediği ilk söz şu oldu: "Aişe, Allah senin masumiyetini beyan etti." Annem bana: "Kalk ve ona git" dedim. Allah'tan başkasına şükretmeyeceğim." Bunun üzerine Allah şöyle vahyetti: "Şüphesiz ki! İftira atanlar aranızdan bir çetedir. Düşünmeyin......" (24.11-20). Allah, benim suçsuzluğumu tasdik etmek için bunu indirdiğinde, Mistah bin Usatha'nın akrabalığı ve fakirliği nedeniyle onun geçimini sağlayan Ebu Bekir Es-Sıddık şöyle dedi: "Vallahi, onun Aişe hakkında söylediklerinden sonra Mistah'a asla bir şey sağlamayacağım". Bunun üzerine Allah vahyetti: (devam etti...) (devam 1): -6.274:... ... "Sizden iyi ve varlıklı olanlar, yakınlarına, muhtaçlara ve Allah yolunda yurtlarından ayrılanlara yardım etmemeye yemin etmesinler. Affedip bağışlasınlar (yani cezalandırmasınlar). Seni affedecek kadar sevmiyor musun? Şüphesiz Allah çok bağışlayandır. Rahmandır." (24.22) Ebu Bekir, "Evet, Allah'a yemin ederim ki, Allah'ın beni affetmesini diliyorum." Bunun üzerine Mistah'a daha önce yaptığı yardımları tekrar vermeye başladı ve şöyle dedi: "Vallahi, bunu ondan hiçbir zaman esirgemeyeceğim." Aişe ayrıca şöyle dedi: Allah Resulü (ﷺ) Zeyneb bint Cahş'a da benim durumumu sordu. O şöyle dedi: "Ey Zeyneb! Ne gördün?" Şöyle cevap verdi: "Ey Allah'ın Resulü! İşitmemi ve görmemi (yalan söylemekten kaçınarak) korurum. (Aişe hakkında) iyilikten başka bir şey bilmiyorum." Allah Resulü'nün bütün eşleri arasında, benim gördüğüm aynı iyiliği ondan almak isteyen Zeyneb'ti, fakat Allah onu dindarlığı nedeniyle (yalan söylemekten) kurtardı. Fakat kız kardeşi Hamne, onun adına savaşmaya devam etti ve iftirayı uydurup yayanlar gibi o da helak oldu.
Sunnah.com (Prophetic Commentary on the Qur'an (Tafseer of the Prophet (pbuh)))
25 Yıllık Tecrübe, Dijital Güç
ERP · RPA · Yapay Zekâ Çözümleri
kokluce.net →